از کمبود تا کنترل: نگاهی تلفیقی به چالش کم آبی و دیپلماسی آب
کد مقاله : 1012-GHCONF6
نویسندگان
اسماعیل نجفی *1، فریما ملک برمی2
1استادیار گروه جغرافیا(ژئومورفولوژی)دانشکده علوم زمین، دانشگاه دامغان
2دانشجوی ارشد جغرافیا،گرایش ژئومورفولوژی و آمایش محیط، دانشگاه دامغان
چکیده مقاله
آب، به‌عنوان یکی از حیاتی‌ترین منابع طبیعی، امروزه با بحران‌های متعددی در سطح جهانی مواجه است. تغییرات اقلیمی، رشد جمعیت، مصرف بی‌رویه و مدیریت ناپایدار، فشار زیادی بر منابع آب شیرین وارد کرده و پیامدهایی زیست‌محیطی، اقتصادی، اجتماعی و سیاسی به‌دنبال داشته است. این پژوهش با رویکرد کیفی و روش توصیفی–تفسیری، بر پایه مطالعات کتابخانه‌ای انجام شده و به بررسی ابعاد بحران آب، مفهوم امنیت آب و نقش دیپلماسی آب در مدیریت تنش‌های میان‌مرزی ‌پرداخته است. نتایج نشان داد که گذار از بحران به پایداری، نیازمند سیاست‌گذاری هوشمندانه، مشارکت میان‌بخشی و همکاری‌های منطقه‌ای است. در این میان، دیپلماسی آب می‌تواند ابزاری مؤثر برای دستیابی به امنیت آبی، توسعه پایدار و کاهش منازعات در آینده باشد. در این راستا، مجموعه‌ای از پیشنهادهای سیاستی و اجرایی ارائه می‌شود. نخست، تقویت دیپلماسی آب در سطوح منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای باید در دستور کار قرار گیرد. در سطح ملی، طراحی و راه‌اندازی سامانه‌ای هوشمند برای پایش و مدیریت منابع آب ضروری است تا داده‌های دقیق و به‌روز در اختیار تصمیم‌گیران قرار گیرد. در حوزه‌ی شهری نیز، افزایش تاب‌آوری شهری از طریق توسعه‌ی زیرساخت‌های ذخیره‌سازی آب باران، استفاده از آب خاکستری و آموزش عمومی برای کاهش مصرف باید مورد توجه سیاست‌گذاران قرار گیرد.
در نهایت، حفاظت از منابع آب در برابر آلودگی‌های صنعتی، کشاورزی و شهری و مقابله با پدیده‌هایی مانند فرونشست زمین، ریزگردها و تخریب خاک نیازمند مدیریت یکپارچه، آینده‌نگر و مبتنی بر دانش و تدوین نقشه‌ی راه ملی امنیت آب با مشارکت نهادهای علمی، اجرایی و مردمی پیشنهاد می‌گردد.
کلیدواژه ها
بحران آب، امنیت آب، دیپلماسی آب، منابع آب، مدیریت پایدار.
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر