تحلیل کیفی اثربخشی درس‌پژوهی در بهبود یادگیری مفاهیم اقلیمی: مطالعه موردی مبحث توده‌های هوا در جغرافیای پایه دهم
کد مقاله : 1021-GHCONF6
نویسندگان
فریبا همتی *1، فاطمه رمضانی سربندی2
1استادیارگروه آموزشی جغرافیا، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران.
2اداره آموزش و پرورش بردسیر، استان کرمان، ایران.
چکیده مقاله
این پژوهش با رویکرد کیفی و در قالب درس‌پژوهی، به بررسی اثربخشی این روش در بهبود یادگیری مبحث توده‌های هوا در درس جغرافیای پایه دهم پرداخته است. جامعه آماری شامل ۲۰ دانش‌آموز مدرسه نمونه دولتی تقوی بیرجند در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۳ بود. داده‌ها از طریق پیش‌آزمون و پس‌آزمون محقق‌ساخته، مشاهده مستقیم، یادداشت‌های میدانی و تحلیل گزارش‌های کارورزی گردآوری و با نرم‌افزار MAXQDA تحلیل شد. نتایج نشان داد که میانگین نمرات دانش‌آموزان از ۱۱.۵٪ در پیش‌آزمون به ۷۱٪ در پس‌آزمون افزایش یافت که بیانگر تأثیر چشمگیر درس‌پژوهی در ارتقای یادگیری مفهومی است. تحلیل کیفی داده‌ها نیز منجر به استخراج ۲۳۳ کد باز، ۴۷ کد محوری و ۸ مقوله اصلی شد که مضامینی همچون اهمیت ابزارها و منابع آموزشی، کاربست یادگیری مشارکتی، بازاندیشی جمعی، توسعه حرفه‌ای کارورزان و بازتاب آن در تدریس را دربرگرفت. یافته‌ها نشان می‌دهد که درس‌پژوهی با فراهم‌سازی بستر مشارکت فعال، بازاندیشی جمعی و بهره‌گیری از منابع آموزشی متنوع، نه تنها به یادگیری پایدار دانش‌آموزان کمک می‌کند، بلکه رشد حرفه‌ای کارورزان را نیز تقویت می‌نماید. بر این اساس، درس‌پژوهی می‌تواند الگویی کارآمد برای آموزش مفاهیم پیچیده اقلیمی و ارتقای کیفیت تربیت معلم در نظام آموزشی ایران باشد.
کلیدواژه ها
کارورزی، درس‌پژوهی، یادگیری مشارکتی، توده‌های هوا، آموزش جغرافیا.
وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی