تأثیر رویکردهای نوآورانه در طراحی آموزشی بر ارتقای تفکر انتقادی دانش‌آموزان درس جغرافیا
کد مقاله : 1028-GHCONF6
نویسندگان
پوریا دورنگ *
اموزش وپرورش
چکیده مقاله
ااین پژوهش با هدف تدوین چارچوب بین‌المللی برای به‌کارگیری رویکردهای نوآورانه در طراحی آموزشی درس جغرافیا و ارتقای تفکر انتقادی دانش‌آموزان انجام شد. روش پژوهش ترکیبی شامل مرور سیستماتیک ۸۲ سند و ۴۸ مقاله، تحلیل تطبیقی برنامه‌های درسی ۱۵ کشور (ایالات متحده، کانادا، انگلستان، فنلاند، سنگاپور، استرالیا، ژاپن، آلمان، برزیل، آفریقای جنوبی، چین، هند، امارات متحده عربی، ترکیه، ایران) و پرسشنامه محقق‌ساخته از ۴۵ معلم (۳۰ نفر ایران، ۱۵ نفر سنگاپور) بود. نتایج نشان داد رویکردهای یادگیری مبتنی بر مسئله، یادگیری مبتنی بر کاوش، ادغام سامانه اطلاعات جغرافیایی و کلاس معکوس ۶۲ درصد واریانس تفکر انتقادی را تبیین می‌کنند (R²=۰.۶۲، F=۲۲.۴۱، p<۰.۰۰۱). فنلاند و سنگاپور در تمام سطوح سیاست‌گذاری، طراحی، اجرا و ارزیابی امتیاز کامل کسب کردند، در حالی که ایران امتیاز ۲.۲۵ داشت. تحلیل رگرسیون نشان داد ادغام سامانه اطلاعات جغرافیایی بیشترین تأثیر را بر تحلیل فضایی دارد (بتا=۰.۴۸). مطالعه پایلوت در ۵ مدرسه متوسطه اول تهران میانگین تفکر انتقادی را از ۲.۹۱ به ۴.۱۸ افزایش داد (t=۹.۸۷، df=۱۲۴، p<۰.۰۰۱). چارچوب پنج‌مرحله‌ای پیشنهادی (نیازسنجی، طراحی فعالیت، اجرای مشارکتی، ارزیابی چندجانبه، بازنگری مستمر) به عنوان راهکاری عملی، تطبیق‌پذیر و مبتنی بر شواهد ارائه گردید که قابلیت تعمیم به نظام‌های آموزشی مختلف را دارد.
کلیدواژه ها
رویکرد نوآورانه، تفکر انتقادی، آموزش جغرافیا، چارچوب بین‌المللی، سامانه اطلاعات جغرافیایی، یادگیری مبتنی بر مسئله.
وضعیت: پذیرفته شده