هوش مصنوعی جغرافیایی (Geo-AI) و دانش آموزش محتوا : (PCK) مسیرهای نو برای آموزش جغرافیای هوشمند
کد مقاله : 1068-GHCONF6
نویسندگان
جواد کریمی پور *1، وحید ریاحی2، امیر خسروی زادانبه3
1مدرس گروه جغرافیای دانشگاه فرهنگیان خراسان جنوبی.
2دانشیار گروه جغرافیا انسانی، دانشکده علوم جغرافیایی، دانشگاه خوارزمی،تهران، ایران
3دانشجوی کارشناسی آموزش ابتدایی دانشگاه فرهنگیان-بیرجند-ایران
چکیده مقاله
تحولات فناورانه و ظهور هوش مصنوعی جغرافیایی (Geo AI) در دهه‌ی اخیر افق‌های تازه‌ای را پیش روی آموزش و یادگیری جغرافیا گشوده است. هم‌افزایی میان توان تحلیلی و فضایی Geo AI با چارچوب دانش آموزش محتوا (PCK) معلمان، بستر شکل‌گیری رویکردی نو موسوم به «آموزش جغرافیای هوشمند» را فراهم می‌سازد. هدف پژوهش حاضر بررسی نقش Geo AI در ارتقای PCK معلمان جغرافیا، واکاوی عناصر و مؤلفه‌های کلیدی دانش آموزشی در محیط‌های هوشمند و طراحی الگوی مفهومی آموزش جغرافیای هوشمند بود. این مطالعه در قالب روش توصیفی–تحلیلی و با مرور نظام‌مند منابع علمی داخلی و بین‌المللی انجام شد که دوره‌ی زمانی ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۵ را دربرمی‌گیرد. تحلیل یافته‌ها نشان داد Geo AI از طریق پردازش لایه‌های مکانی، کشف الگوهای فضایی پنهان، تحلیل روابط انسان و محیط و شبیه‌سازی تعاملات جغرافیایی، درک مفاهیم پیچیده را در یادگیرندگان تقویت می‌کند. ادغام PCK و Geo AI علاوه بر ارتقای کیفیت تدریس، زمینه‌ساز طراحی مدل‌های آموزشی شخصی‌سازی‌شده، افزایش خودتنظیمی و تفکر مکانی یادگیرندگان، و توسعه‌ی شیوه‌های ارزیابی هوشمند است. نتایج مدل مفهومی پیشنهادی نیز نشان داد که دستیابی به آموزش جغرافیای هوشمند مستلزم تقویت سواد هوش مصنوعی جغرافیایی، توانایی کاربست الگوریتم‌های یادگیری عمیق و بهره‌گیری از APIهای تحلیلی مانند Google Earth Engine توسط معلمان است. به‌طور کلی، گذار از آموزش سنتی به آموزش جغرافیایی هوشمند نیازمند بازآفرینی نقش معلمان، ارتقای مهارت‌های فناورانه، تغییر نگرش آموزشی و توسعه‌ی ظرفیت‌های محتوایی در نظام تعلیم و تربیت جغرافیا است.
کلیدواژه ها
هوش مصنوعی جغرافیایی(Geo-AI)؛ دانش آموزش محتوا؛ آموزش جغرافیای هوشمند؛ فناوری آموزشی؛ یادگیری عمیق
وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی