تحلیل محتوای کیفی کتاب مطالعات اجتماعی پایه سوم ابتدایی در بازنمایی بحران آب و آموزش مصرف پایدار منابع آبی
کد مقاله : 1073-GHCONF6
نویسندگان
زهرا رحیم زاده *
استادیار دانشگاه فرهنگیان
چکیده مقاله
بحران آب یکی از چالش‌های اساسی محیط‌زیستی ایران است که پیامدهای گسترده‌ای بر سلامت، توسعه و امنیت اجتماعی دارد. با توجه به نقش مهم آموزش در ارتقای سواد آبی و پرورش رفتارهای مسئولانه در نسل‌های آینده، بررسی محتوای کتاب‌های درسی دوره ابتدایی اهمیت ویژه‌ای می‌یابد. هدف این پژوهش، تحلیل محتوای کتاب مطالعات اجتماعی پایه سوم ابتدایی در بازنمایی بحران آب و آموزش مصرف پایدار منابع آبی است. جامعه پژوهش شامل کل محتوای متن، تصاویر و فعالیت‌های کتاب درسی بوده و روش تحقیق، تحلیل محتوای کیفی با رویکرد استقرایی است. داده‌ها از طریق استخراج واحدهای معنایی مرتبط با آب و محیط‌زیست گردآوری و طی فرایند کدگذاری باز، مقوله‌سازی و سازمان‌دهی یافته‌ها تحلیل شدند. یافته‌ها نشان می‌دهد که پرداختن به بحران آب در کتاب پراکنده، محدود و عمدتاً در سطح آگاهی‌بخشی شناختی است و به ایجاد نگرش‌های زیست‌محیطی و تجربه‌های عملی مصرف پایدار توجه کافی نشده است. تنها چند درس مانند «درست مصرف کنیم» و «از محیط‌زیست مراقبت کنیم» به‌طور مشخص به موضوع آب پرداخته‌اند، اما این محتوا فاقد انسجام مفهومی و فعالیت‌های آموزشی مؤثر برای تغییر رفتار است. نتایج پژوهش تأکید می‌کند که برای ارتقای سواد آبی دانش‌آموزان، لازم است محتوای کتاب‌های درسی با رویکردی یکپارچه‌تر، کاربردی‌تر و مبتنی بر موقعیت‌های واقعی زندگی بازنگری شود.
کلیدواژه ها
بحران آب، تحلیل محتوای کیفی، کتاب مطالعات اجتماعی، سواد آبی، مصرف پایدار آب.
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر