کنکاشی در موقعیت جغرافیایی جاده های تاریخی ایران و مکان یابی انها با توجه به ملاحظات امنیتی - تاریخی
کد مقاله : 1074-GHCONF6
نویسندگان
امیرحسین گواهی1، امیر کوچی *2، سبحان فیاض نیا1
1دانشجوی دانشگاه فرهنگیان، پردیس شهید باهنر بیرجند
2مدرس گروه تاریخ دانشگاه فرهنگیان خراسان جنوبی
چکیده مقاله
جاده‌های تاریخی ایران، از جمله جاده فارس، جاده شاهی، جاده خراسان و جاده ابریشم، از ارکان اساسی سازمان سیاسی، اقتصادی و امنیتی ایران باستان به‌شمار می‌آمده‌اند. مکان‌یابی این مسیرها به‌طور مستقیم متأثر از شرایط طبیعی و ملاحظات امنیتی بوده است. جاده فارس با گذر از نواحی کوهستانی و تنگه‌های صعب‌العبور و برخورداری از ایستگاه‌های راهداری و دژهای حفاظتی، نمونه‌ای بارز از مدیریت حاکمیت هخامنشی بر مسیرهای کوهستانی است. جاده شاهی نیز با عبور از مناطق مسکونی، وجود پایگاه‌های نظامی، پل‌ها و کاروانسراهای منظم، و تأمین دسترسی به آذوقه، امنیت تردد سپاهیان، کاروان‌ها و مأموران حکومتی را فراهم می‌ساخت. در شرق کشور، جاده خراسان علاوه بر اهمیت اقتصادی، به‌دلیل وجود رشته‌کوه‌ها و گردنه‌های متعدد، نقش مهمی در کنترل حرکت نیروهای متخاصم و شکل‌گیری ساختارهای محلی و عشایری ایفا می‌کرد. جاده ابریشم نیز به‌عنوان گسترده‌ترین مسیر بازرگانی جهان، با برج‌ها، باروها و ایستگاه‌های میان‌راهی تحت مراقبت دولت‌های اشکانی و ساسانی قرار داشت. این پژوهش با تحلیل موقعیت جغرافیایی این مسیرها، نشان می‌دهد که عوامل طبیعی و الزامات امنیتی چگونه در شکل‌گیری و ساماندهی جاده‌های تاریخی ایران نقش تعیین‌کننده داشته‌اند.
کلیدواژه ها
جاده های تاریخی ایران، موقعیت جغرافیایی، ملاحظات امنیتی، جغرافیای تاریخی، جاده ابریشم
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر