آموزش جغرافیای میدانی، تجربی و آزمایشگاهی: ضرورت‌ها، رویکردها و الگوی پیشنهادی برای ارتقای یادگیری جغرافیا در مدارس و دانشگاه‌ها
کد مقاله : 1082-GHCONF6
نویسندگان
صفورا فتحی *، حسین فتحی
آموزش و پرورش
چکیده مقاله
آموزش میدانی و تجربی یکی از مؤثرترین روش‌ها در یادگیری علوم جغرافیا است. از آنجا که جغرافیا علمی مبتنی بر مشاهده، تحلیل پدیده‌های زمینی و ارتباط عناصر طبیعی و انسانی است، یادگیری صرفاً نظری آن نمی‌تواند توانایی‌های لازم برای درک عمیق مفاهیم فضایی را ایجاد کند. پژوهش حاضر با روش اسنادی – تحلیلی انجام شده و هدف آن بررسی نقش آموزش میدانی، تجربی و آزمایشگاهی در ارتقای کیفیت یادگیری جغرافیا، تحلیل چالش‌های موجود، مرور تجارب موفق جهانی و ارائه یک الگوی اجرایی برای نظام آموزشی ایران است. یافته‌ها نشان می‌دهد که فعالیت‌های میدانی موجب افزایش توان مشاهده، تحلیل مکانی، حل مسئله، کار گروهی و پیوند بین دانش نظری و محیط واقعی می‌شود. همچنین فعالیت‌های آزمایشگاهی و تجربی از طریق مدل‌سازی، آزمایش‌های زمین‌شناسی، تحلیل نقشه‌ها و کار با داده‌های مکانی نقش مهمی در تقویت تفکر جغرافیایی دارند. با این حال، محدودیت‌هایی مانند کمبود امکانات، ضعف مهارت معلمان، مشکلات اجرایی و نبود آیین‌نامه‌های حمایت‌کننده مانع اجرای مطلوب این شیوه‌ها شده است. در پایان، الگوی عملیاتی شامل مراحل برنامه‌ریزی، اجرا، ارزشیابی، تجهیزات ضروری و نقش معلمان و دانش‌آموزان ارائه شده است.
کلیدواژه ها
آموزش میدانی، یادگیری تجربی، فعالیت آزمایشگاهی، جغرافیا، آموزش محیطی، مهارت‌های جغرافیایی
وضعیت: پذیرفته شده