طراحی و تولید بازی‌های آموزشی رایانه‌ای و شبیه‌سازهای جغرافیایی برای درک عمیق‌تر پدیده‌های مکانی
کد مقاله : 1085-GHCONF6
نویسندگان
محمد ایامی *1، حسین حسینیه فراهانی2، علی حیدری نیا نائینی3
1دانشجوی دکترا دانشگاه خوارزمی
2دانشجوی دکترا دانشگاه خوارزمی تهران
3دانشجوی کارشناسی ارشد دانشگاه خوارزمی تهران
چکیده مقاله
این پژوهش با هدف طراحی و اعتبارسنجی بازی آموزشی رایانه‌ای و سنجش اثربخشی آن بر درک عمیق پدیده‌های مکانی در دانشجویان جغرافیا انجام شد. این مطالعه از نوع تحقیقات کاربردی-توسعه‌ای با روش آمیخته بود که به صورت طرح متوالی اکتشافی اجرا گردید. جامعه آماری شامل متخصصان آموزش جغرافیا و دانشجویان کارشناسی جغرافیای دانشگاه بیرجند در سال ۱۴۰۳ بود. ابزارهای پژوهش شامل مصاحبه نیمه‌ساختاریافته، پرسشنامه محقق‌ساخته اعتبارسنجی و آزمون سنجش درک عمیق بودند. داده‌ها با استفاده از آزمون‌های تی مستقل، تی وابسته، تحلیل کوواریانس و تحلیل مضمون مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند.
نتایج نشان داد بازی طراحی شده از نظر متخصصان در مؤلفه‌های روایی محتوایی (میانگین ۴/۶۵)، روایی ظاهری (۴/۴۲)، قابلیت استفاده (۴/۳۸)، تناسب با اهداف آموزشی (۴/۷۱) و جذابیت (۴/۵۶) در سطح مطلوبی قرار دارد. تحلیل داده‌های کمّی نشان داد گروه آزمایش در مقایسه با گروه کنترل، بهبود معناداری در نمرات درک عمیق نشان داد (۰/۰۰۱>p). اندازه اثر ۰/۶۱ حاکی از اثر بزرگ مداخله آموزشی بود. تحلیل داده‌های کیفی نیز چهار مضمون اصلی "افزایش درک مفهومی"، "ایجاد انگیزه و تعامل فعال"، "تقویت حل مسئله" و "انتقال‌پذیری یادگیری" را شناسایی کرد. بازی آموزشی رایانه‌ای طراحی شده به عنوان یک راهبرد آموزشی مؤثر بر پایه نظریه PCK، می‌تواند به عنوان مکملی نوآورانه در کنار روش‌های سنتی آموزش جغرافیا به کار گرفته شود و سهم بسزایی در ارتقای درک عمیق پدیده‌های مکانی و تقویت تفکر جغرافیایی در دانشجویان ایفا نماید.
کلیدواژه ها
بازی، درک عمیق، آموزش جغرافیا، پدیده های مکان، شبیه سازی
وضعیت: پذیرفته شده