| آموزش عملی GIS در جغرافیای تاریخی دوره قاجار |
| کد مقاله : 1095-GHCONF6 |
| نویسندگان |
|
امیر کوچی *1، ابراهیم تقوی مقدم2، مهدی زارعی3 1مدرس گروه تاریخ پردیس شهید باهنر دانشگاه فرهنگیان 2هیات علمی دانشگاه فرهنگیان پردیس شهید باهنر ،آموزش جغرافیا 3دانشجوی آموزش تاریخ دانشگاه فرهنگیان قاین |
| چکیده مقاله |
| پژوهش حاضر با هدف تبیین جایگاه آموزشی و تحلیلی «نظام اطلاعات جغرافیایی (GIS)» در مطالعات جغرافیای تاریخی دوره قاجار (۱۷۹۶–۱۹۲۵ م) انجام شده است. این دوره با ویژگیهایی چون شکلگیری ساختار دولت متمرکز، گسترش شهرنشینی، و تغییرات گسترده در حدود مرزی ایران شناخته میشود. با این حال، پژوهشهای تاریخی پیشین کمتر به ابعاد مکانی و فضایی این تحولات پرداختهاند. در این مقاله، با رویکردی میانرشتهای و استفاده از دادههای تاریخی (اسناد مسافران، نقشههای توپوگرافیک قاجار و گزارشهای نظامی) چارچوبی برای آموزش عملی GIS در تاریخجغرافیایی ارائه شده است. مطالعه در پنج محور تحلیلی سامان یافته است: بازسازی چشمانداز و توپوگرافی تاریخی؛ تحلیل مکانی سکونتگاهها و مراکز شهری؛ مدلسازی لجستیکی رویدادهای نظامی؛ تحلیل تغییرات مرزی و قلمروی ایران و حفاظت و مدیریت میراث فرهنگی قاجار با GIS. یافتهها نشان میدهند که استفاده از ابزارهایی چون Viewshed Analysis، Overlay Modeling، Network Analysis و 3D GIS امکان تبدیل روایتهای کیفی تاریخی به مدلهای کمی و قابل سنجش فضایی را فراهم میسازد. در بعد آموزشی نیز ، نتیجهی این تحقیق نشان داد که آموزش مبتنی بر GIS در جغرافیای تاریخی، دانشجویان را با فرایند تولید دانش فضایی از مرحلهی داده تا تحلیل آشنا میسازد و به شکلگیری مهارت میانرشتهای در حوزههای تاریخ، باستانشناسی و کارتوگرافی منجر میشود. پیشنهاد می شود، تا اطلس مکانی میراث قاجار بهصورت سامانهی ملی تحت Web GIS طراحی گردد و دادههای مکانی تاریخی در قالب «پایگاه ملی جغرافیای تاریخی ایران» ذخیره شود. |
| کلیدواژه ها |
| جغرافیای تاریخی قاجار؛ نظام اطلاعات جغرافیایی (GIS)؛ تحلیل مکانی؛ مرزهای ایران؛ میراث فرهنگی؛ آموزش عملی دادههای فضایی. |
| وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر |
