تحلیل تغییرات سالانه بارندگی شهرستان رفسنجان به روش من–کندال
کد مقاله : 1097-GHCONF6
نویسندگان
مهدی اسدی *1، فاطمه فداکار داورانی2
1استادیار، گروه آموزش جغرافیا، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی 889-14665، تهران، ایران.
2دانشجوی کارشناسی، گروه آموزش جغرافیا، دانشگاه فرهنگیان
چکیده مقاله
این مطالعه به بررسی تغییرات بارش فصلی و سالانه در ایستگاه سینوپتیک رفسنجان در بازه زمانی 1992 تا 2025 می‌پردازد. تحلیل آماری نشان داد که زمستان با میانگین بارش 6/39 میلی‌متر بیشترین سهم را در بارش سالانه دارد، در حالی که بهار با میانگین 3/21 میلی‌متر دومین سهم عمده را داراست. تابستان عملاً خشک بوده و میانگین بارش آن تنها 8/0 میلی‌متر است و پاییز با میانگین 6/0 میلی‌متر بارش اندکی دارد. بررسی نوسانات نسبی نشان داد که تابستان و پاییز بیشترین پراکندگی و ضریب تغییرپذیری (CV) بالا را دارند، در حالی که زمستان و بهار نسبتاً پایدارتر و قابل پیش‌بینی‌تر هستند. بارش سالانه با میانگین 3/71 میلی‌متر و ضریب تغییرپذیری 3/29 درصد، نوسانات قابل توجهی را در اقلیم خشک و نیمه‌خشک منطقه نشان می‌دهد. نتایج حاصل از آزمون من–کندال بیانگرکاهش ضعیف (Z برابر 88/0- و P برابر 379/0) و کاهش نسبی بارش سالانه در فصول زمستان و بهار است. فصول تابستان و پاییز به دلیل مقادیر کم بارش و پراکندگی شدید، روند مشخصی ندارند. نتایج این پژوهش تأکید می‌کند که مدیریت منابع آب و برنامه‌ریزی کشاورزی در رفسنجان باید با توجه به نوسانات شدید و کاهش نسبی بارش در فصول کلیدی انجام شود. یافته‌ها اهمیت توجه به تغییرات بین‌ساله و فصلی بارش را در مناطق خشک و نیمه‌خشک برجسته می‌کند و می‌تواند راهنمایی برای سیاست‌های بهره‌وری آب و سازگاری با تغییرات اقلیمی باشد.
کلیدواژه ها
بارش، روند، من – کندال، رفسنجان.
وضعیت: پذیرفته شده