آموزش جغرافیا در بستر محیط واقعی: تجربه میدانی کویر همت‌آباد به‌عنوان آزمایشگاه طبیعی مناطق خشک
کد مقاله : 1109-GHCONF6
نویسندگان
مریم ربیعی گسک *1، محدثه شهدادی2، فاطمه شهیدی3
1استادیار دانشگاه فرهنگیان خراسان جنوبی
22- دبیر آموزش و پرورش شهرستان بشاگرد،استان هرمزگان.ایران
33- دانشجوی کارشناسی جغرافیا، دانشگاه فرهنگیان، تهران. ایران
چکیده مقاله
آموزش جغرافیا زمانی اثربخشی واقعی می‌یابد که فراگیر از چارچوب نظری کلاس درس فراتر رود و در بستر محیط واقعی با پدیده‌های طبیعی مواجه شود. آموزش میدانی به‌عنوان یکی از رویکردهای نوین یاددهی و یادگیری، زمینه‌ساز درک عمیق مفاهیم جغرافیایی از طریق تجربه زیسته و مشاهده مستقیم است. پژوهش حاضر با هدف تبیین نقش تجربه میدانی در آموزش مفاهیم ژئومورفولوژی مناطق خشک، با تأکید بر کویر همت‌آباد خراسان جنوبی به‌عنوان یک آزمایشگاه طبیعی انجام شده است. روش پژوهش توصیفی_تحلیلی و مبتنی بر مشاهده میدانی ،کتابخانه ای و بررسی تصاویر ماهواره ای لندست است. یافته‌ها نشان می‌دهد حضور دانشجومعلمان در محیط واقعی، ضمن افزایش انگیزه و علاقه‌مندی، موجب ارتقای مهارت‌های مشاهده، تحلیل محیطی و فهم پویایی لندفرم‌های بیابانی همچون بارخان‌، نبکا ،پلایا و غیره می‌شود. تجربه میدانی کویر همت‌آباد در بخش زیرکوه شهرستان قائنات، فرصتی فراهم آورد تا پیوند میان دانش نظری ژئومورفولوژی و تجربه عینی در قالب یادگیری معنادار و پایدار تحقق یابد. در نتیجه، آموزش جغرافیا در بستر محیط واقعی نه‌تنها به تقویت درک علمی دانشجومعلمان منجر می‌شود، بلکه نگرشی محیط‌زیستی و پویاتر نسبت به پدیده‌های طبیعی در آنان ایجاد می‌کند. این رویکرد می‌تواند الگویی کارآمد برای توسعه آموزش فعال در برنامه‌های تربیت‌معلم جغرافیا در کشور باشد.
کلیدواژه ها
آموزش جغرافیا، آموزش میدانی، یادگیری تجربی، لندفرم‌های مناطق خشک، کویر همت‌آباد
وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی