| بازنمایی اخلاق زیستمحیطی در کتاب جغرافیای ایران پایه دهم: فرصتها و کاستیها |
| کد مقاله : 1116-GHCONF6 |
| نویسندگان |
|
جواد محمدآبادی * دبیر جغرافیای شهرستان بیرجند |
| چکیده مقاله |
| اخلاق زیستمحیطی امروزه یکی از بنیادیترین دغدغههای بشریت است؛ زیرا بحرانهای محیطیِ فزاینده همچون آلودگی هوا، فرونشست زمین، کمبود آب، نابودی جنگلها و تغییر اقلیم، پیامد مستقیم رفتار، نگرش و اخلاق نسلهای انسانی نسبت به طبیعت هستند. آموزش رسمی و کتابهای درسی، بهویژه برای نسل نوجوان که آیندهسازان جامعهاند، نقشی تعیینکننده در شکلگیری این اخلاق دارند. پژوهش حاضر باهدف تحلیل نحوهٔ بازنمایی اخلاق زیستمحیطی در کتاب جغرافیای ایران پایهٔ دهم (نسخه ۱۴۰۴) انجام شده است. روش پژوهش تحلیل محتوای کمی با استفاده از کدگذاری سه رویکردی (انسانمحور، طبیعتمحور و خدامحور) و مضامین کلیدی اخلاق زیستمحیطی بوده است. نتایج نشان میدهد که تنها ۱۴ بار در کل کتاب مضامین اخلاق زیستمحیطی ظاهر شده و ۸۳٪ این مضامین انسانمحور ابزارگرا هستند. رویکرد طبیعتمحور تقریباً غایب (۲٪) و رویکرد خدامحور محدود و پراکنده (۱۴٪) است. همچنین موضوعاتی چون عدالت بیننسلی، حقوق ذاتی طبیعت، تغییر اقلیم، مسئولیت جهانی ایران و مشارکت اجتماعی هیچ جایگاهی در کتاب ندارند. یافتهها بیانگر آن است که کتاب جغرافیای پایهٔ دهم، باوجود برخی پیشرفتها در پرداختن به بحران آب، نتوانسته نقش خود را در تربیت اخلاقی زیستمحیطی ایفا کند. در پایان پیشنهادهایی برای ارتقای محتوای کتاب ارائه شده است |
| کلیدواژه ها |
| کتاب جغرافیای ایران، اخلاق زیستمحیطی، تحلیل محتوی. |
| وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر |
