تحلیل محتوایی نقشه‏های تاریخی دروس مطالعات اجتماعی دبستان و متوسطه اول
کد مقاله : 1124-GHCONF6
نویسندگان
عبدالرئوف نصیری جوزقانی *1، مهدی زارعی2، احمد غلامیان کلات3
1استادیار گروه آموزش تاریخ دانشگاه فرهنگیان
2دانشجوی کارشناسی آموزش تاریخ
3دانشجوی کارشناسی آموزش مطالعات اجتماعی
چکیده مقاله
نقشه‌های تاریخی از مهم‌ترین ابزارهای در آموزش تاریخ با رویکرد جغرافیای تاریخی هستند. هدفِ پژوهش حاضر تحلیل محتوایی نقشه‌های تاریخی در آموزش تاریخ در دروس مطالعات اجتماعی دبستان و متوسطه اول است. سئوال اصلی پژوهش این است که نقشه‏های تاریخی چگونه در آموزش مطالعات اجتماعی در کتاب‏های درسی دوره دبستان و متوسطه اول به کار گرفته شده است؟ روش انجام بررسی از نوع کیفی و با رویکرد توصیفی ـ تحلیلی به تحلیل محتوای نقشه‏های تاریخی کتاب‏های مطالعات اجتماعی می‏پردازد. بر همین اساس، این مطالعه در زمرة مطالعات مروری ـ اسنادی قرار می‌گیرد. نتایج پژوهش حاکی از آن است که نقشه‌های تاریخی در برنامه درس ملی در سه کارکرد اصلی توصیفی، تحلیلی و تربیتی سازمان یافته‌اند و علاوه بر آن در پنج دسته‌ موضوعی شامل قلمرویی، فرهنگی، اقتصادی، نظامی، و تقسیمات کشوری کاربرد دارند. نقشه‌های تحلیلی امکان بررسی روابط علّی تعاملات سیاسی، فرهنگی و اقتصادی و تحلیل داده‌های تاریخی را فراهم می‌کنند و موجب تقویت تفکر انتقادی در دانش‌آموزان می‌شوند. نقشه‌های تربیتی نیز باعث تقویت هویت ایرانی- اسلامی و تفکر سازنده در فراگیران می‏‏شوند.
کلیدواژه ها
نقشه تاریخی، مطالعات اجتماعی، تحلیل محتوا
وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی