بررسی و تحلیل قلمرو حکومت‌های شیعه در ایران از آغاز تا دوره صفوی
کد مقاله : 1183-GHCONF6
نویسندگان
امیر کوچی *1، حسین عرب2
1استادیار گروه تاریخ پردیس شهید باهنر دانشگاه فرهنگیان
2دانشجوی کارشناسی ارشد گروه تاریخ دانشگاه پیام نور بیرجند
چکیده مقاله
این پژوهش به بررسی تحلیلی قلمرو حکومت‌های شیعه در ایران از تشکیل اولین حکومت علویان در طبرستان(۲۵۰ قمری) تا تأسیس دولت صفوی (۹۰۷ قمری) می‌پردازد. با استفاده از روش تحقیق تاریخی-توصیفی و تحلیل منابع کتابخانه‌ای و اسنادی، این تحقیق به واکاوی نظام‌مند عوامل جغرافیایی، سیاسی، اجتماعی و اقتصادی مؤثر در شکل‌گیری، توسعه و افول قلمرو این حکومت‌ها پرداخته است. یافته‌ها نشان می‌دهد که حکومت‌های شیعه در ایران عمدتاً در مناطق حاشیه‌ای و دارای موقعیت دفاعی مناسب شکل گرفته‌اند و توسعه قلمرو آنها تابع مستقیمی از شرایط جغرافیایی و تحولات سیاسی منطقه بوده است. همان‌طور که در پیوست ۱ مشاهده می‌شود، این حکومت‌ها در پنج دوره تاریخی متمایز و در چهار منطقه اصلی جغرافیایی استقرار یافته‌اند. تحلیل نقشه‌های تاریخی در پیوست ۲ نشان می‌دهد که موقعیت جغرافیایی، منابع اقتصادی، شبکه‌های ارتباطی و ساختار اجتماعی از مهم‌ترین عوامل تعیین‌کننده در گسترش قلمرو این حکومت‌ها بوده است. این پژوهش با ارائه مدل تحلیلی جدیدی از جغرافیای سیاسی حکومت‌های شیعه، درک عمیق‌تری از تحولات تاریخ سیاسی-مذهبی ایران ارائه می‌دهد و نشان می‌دهد که چگونه عوامل محیطی و فضایی در کنار متغیرهای مذهبی و سیاسی، سیر تحول تاریخ منطقه‌ای ایران را شکل داده‌اند.
کلیدواژه ها
حکومت‌های شیعه، قلمرو جغرافیایی، حکومت‌های محلی.جغرافیای تاریخی.
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر