ارزیابی اثربخشی یک مدل آموزشی مبتنی بر متاورس بر مهارت‌های درک فضایی و تحلیلی در حوزه RS-GIS: یک مطالعه نیمه‌تجربی
کد مقاله : 1194-GHCONF6
نویسندگان
علی اشرفی *1، مهدی ضیایی2
1عضو هیات علمی گروه جغرافیا، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران
2عضو هیات علمی گروه شهرسازی ، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران
چکیده مقاله
این پژوهش باهدف طراحی و ارزیابی یک مدل آموزشی مبتنی بر متاورس برای آموزش مفاهیم یکپارچه سنجش‌ازدور و سامانه اطلاعات جغرافیایی انجام شد. باتوجه‌به ماهیت انتزاعی این مفاهیم و محدودیت‌های روش‌های سنتی، مطالعه حاضر به روش نیمه‌تجربی با طرح پیش‌آزمون و پس‌آزمون همراه با گروه واپایش اجرا گردید. شرکت‌کنندگان شامل 36 نفر از دانشجویان کارشناسی جغرافیا بودند که به‌صورت تصادفی در دو گروه آزمایش (آموزش در محیط متاورس) و واپایش (آموزش سنتی) قرار گرفتند. داده‌ها با استفاده از یک آزمون محقق ساخته 20 سؤالی (متمرکز بر سنجش درک فضایی، دانش مفهومی و مهارت تحلیلی) گردآوری و با آزمون t مستقل و محاسبه اندازه اثر (d کوهن) تحلیل شدند. یافته‌ها نشان داد که میانگین نمرات گروه متاورس (05/11) در مقایسه با گروه سنتی (83/9) بالاتر بود، اما این تفاوت از نظر آماری معنادار نبود (p=0.210).بااین‌وجودد، محاسبه اندازه اثر، تفاوتی با بزرگی متوسط (d≈0.43) به نفع گروه متاورس را نشان داد. همچنین، پراکندگی قابل‌توجه نمرات در این گروه، حاکی از پاسخ متفاوت یادگیرندگان به محیط نوین آموزشی بود. در نتیجه، اگرچه مدل ارائه‌شده نتوانست برتری آماری قاطعی در افزایش نمره آزمون نشان دهد، اما شواهد از پتانسیل آموزشی قابل‌توجه متاورس و وابستگی اثربخشی آن به ویژگی‌های فردی یادگیرنده حکایت دارد. بر این اساس، کاربرد آینده این فناوری در آموزش، نه به عنوان جایگزین کامل، بلکه در قالب یک راهبرد تلفیقی و مکمل در کنار روش‌های مرسوم پیشنهاد می‌شود.
کلیدواژه ها
متاورس، سنجش‌ازدور، GIS، یادگیری فضایی، واقعیت مجازی، مدل آموزشی، آموزش جغرافیا
وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی