| نقشه بهعنوان ابزار هوش فضایی: تحلیل قابلیتهای آن در طراحی آموزشی مبتنی بر GIS و سنجشازدور |
| کد مقاله : 1226-GHCONF6 |
| نویسندگان |
|
علی اشرفی *1، مهدی ضیایی2 1عضو هیات علمی گروه جغرافیا، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران 2گروه شهرسازی دانشگاه بیرجند - تهران - ایران |
| چکیده مقاله |
| در عصر تحول دیجیتال و انفجار دادههای مکانی، نقشه دیگر صرفاً یک تصویر ایستا نیست، بلکه به یک سازوکار شناختی پویا و ابزاری محوری در پرورش هوش فضایی و سواد مکانی تبدیل شده است. این مقاله مروری باهدف ترسیم نقشه جامعی از پژوهشهای موجود، به تحلیل قابلیتهای آموزشی نقشه در بستر فناوریهای نوینی مانند سامانه اطلاعات جغرافیایی (GIS) و سنجشازدور (RS) میپردازد. با استفاده از روش مرور تحلیلی - توصیفی، پیشینه گستردهای از مطالعات داخلی و خارجی در دو حوزۀ "آموزش جغرافیا" و "هوش فضایی" و "ادغام فناوریهای ژئو فضایی در آموزش" مورد واکاوی قرار گرفته است. یافتههای این مرور نشان میدهد که گذار از نقشههای کاغذی به محیطهای تحلیلی تعاملی مبتنی بر GIS و دادههای RS، امکان پرورش مهارتهای سطح بالایی چون تفکر انتقادی، حل مسئله مکانی و تصمیمگیری دانشبنیان را فراهم میکند. درعینحال، چالشهای مهمی از جمله کمبود آموزش معلمان، چارچوبهای ارزشیابی نامتناسب و موانع زیرساختی بهویژه در بافت آموزشی ایران، شناسایی و تحلیل شدهاند. این پژوهش با سنتز یافتههای کلیدی، چارچوب مفهومی منسجمی ارائه میدهد که میتواند مبنایی برای طراحی پژوهشهای تجربی آینده و تدوین راهبردهای عملی جهت یکپارچهسازی مؤثر این فناوریها در برنامه درسی جغرافیا قرار گیرد. در نهایت، بر اساس شکافهای شناساییشده، مسیرهای پژوهشی آتی در سه حوزۀ "توسعه روشهای مروری تخصصیتر"، "پژوهشهای میدانی و آزمایشی" و "مطالعات توسعهمحور و کاربردی" پیشنهاد میشود. |
| کلیدواژه ها |
| هوش فضایی، آموزش جغرافیا، سامانه اطلاعات جغرافیایی (GIS)، سنجشازدور (RS)، طراحی آموزشی. |
| وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی |
