بررسی مولفه های اخلاق زیست محیطی در کتاب های آموزش جغرافیای و راهکار های بهبود محتوا
کد مقاله : 1227-GHCONF6
نویسندگان
احمد غلامیان کلات *1، زهره باقر زاده2، مهدی سلیمانی3
1دانشجو دانشگاه فرهنگیان،گروه آموزش علوم اجتماعی، پردیس شهید باهنر بیرجند
2استادیار گروه علوم تربیتی دانشگاه فرهنگیان
3دانشجوی دانشگاه فرهنگیان، گروه آموزش علوم اجتماعی،پردیس شهید باهنر
چکیده مقاله
در عصر حاضر، بحران‌های زیست‌محیطی نظیر تغییرات اقلیمی، تخریب منابع طبیعی و آلودگی‌های گسترده، ضرورت بازنگری در نظام‌های آموزشی را بیش از پیش آشکار ساخته‌اند. این پژوهش با هدف بررسی میزان توجه به مؤلفه‌های اخلاق زیست‌محیطی در کتاب‌های درسی جغرافیای دوره دوم متوسطه ایران انجام شده است. چارچوب نظری تحقیق بر مبنای مفاهیمی چون احترام به طبیعت، عدالت بین‌نسلی، مشارکت در حفاظت از محیط زیست، نقد توسعه‌گرایی افراطی و آموزش سبک زندگی پایدار شکل گرفته است. روش پژوهش از نوع تحلیل محتوای کیفی بوده و جامعه آماری شامل کتاب‌های جغرافیای پایه‌های دهم، یازدهم و دوازدهم است. یافته‌ها نشان می‌دهد که مؤلفه‌های اخلاق زیست‌محیطی به‌صورت پراکنده، غیرنظام‌مند و عمدتاً در قالب اطلاعات توصیفی ارائه شده‌اند. بیشترین تمرکز بر انتقال دانش محیط‌زیستی و مسئولیت‌پذیری بوده، در حالی که مؤلفه‌هایی چون احترام به طبیعت و عدالت بین‌نسلی کمتر مورد توجه قرار گرفته‌اند. نتایج حاکی از آن است که کتاب‌های درسی فاقد انسجام مفهومی در ارائه ارزش‌های اخلاقی زیست‌محیطی هستند و نمونه‌های تصویری نیز محدود و فاقد بار تربیتی‌اند. بر این اساس، پژوهش راهکارهایی همچون بازنگری در متون و تصاویر، طراحی فعالیت‌های یادگیری مبتنی بر همدلی با طبیعت، تلفیق مفاهیم اخلاقی با مفاهیم علمی، استفاده از مطالعات موردی بومی و طراحی ارزشیابی‌های نگرشی را پیشنهاد می‌دهد. هدف نهایی، نهادینه‌سازی نگرش اخلاق‌محور در دانش‌آموزان و تربیت نسلی مسئول در قبال محیط زیست است.
کلیدواژه ها
جغرافیا، اخلاق زیست محیطی، طبیعت، محیط زیست
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر