کاربست واقعیت افزوده (AR) در تدریس مفاهیم مکانی و فضایی جغرافیا: گامی به‌سوی یادگیری عمیق و فعال در کلاس‌های تعاملی
کد مقاله : 1231-GHCONF6
نویسندگان
نازنین زینب عظیم زاده *
دانشجوی کارشناسی آموزش جغرافیا، دانشگاه فرهنگیان خراسان شمالی، بجنورد، ایران
چکیده مقاله
پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر کاربست فناوری واقعیت‌افزوده در آموزش مفاهیم مکانی و فضایی جغرافیا در مدارس دوره اول متوسطه استان خراسان جنوبی انجام شد. اهمیت این موضوع از آنجا ناشی می‌شود که بخش مهمی از یادگیری جغرافیا وابسته به توانایی دانش‌آموزان در تجسم سه‌بعدی، تحلیل روابط مکانی و درک لایه‌های پدیده‌های طبیعی است؛ در حالی که روش‌های سنتی تدریس در انتقال این مفاهیم با محدودیت‌هایی همراه‌اند. واقعیت‌افزوده با ایجاد امکان مشاهده مدل‌های سه‌بعدی، بررسی پویا و تعامل‌پذیر پدیده‌ها می‌تواند به شکل مؤثری این چالش‌ها را کاهش دهد. پژوهش به روش نیمه‌تجربی و با طرح پیش‌آزمون ـ پس‌آزمون با گروه کنترل انجام شد. جامعه آماری شامل دانش‌آموزان پایه هفتم و هشتم بود که با استفاده از نمونه‌گیری خوشه‌ای انتخاب شدند. گروه آزمایش مفاهیم منتخب را از طریق محتوای مبتنی بر AR و مدل‌های سه‌بعدی فراگرفت و گروه کنترل همان مباحث را با روش‌های معمول دریافت کرد. داده‌ها با آزمون سنجش مهارت‌های فضایی و پرسشنامه نگرش‌سنج جمع‌آوری و با آزمون‌های آماری تی مستقل و زوجی تحلیل شد. یافته‌ها نشان داد میانگین نمرات گروه آزمایش در مقایسه با گروه کنترل افزایش معناداری داشته است. بیشترین پیشرفت در مؤلفه‌هایی مانند تجسم سه‌بعدی، تشخیص الگوهای فضایی و درک روابط مکانی مشاهده شد. همچنین نتایج پرسشنامه نگرش بیانگر آن بود که دانش‌آموزان تجربه یادگیری با واقعیت‌افزوده را جذاب، مفید و انگیزشی ارزیابی کرده‌اند. بر این اساس، واقعیت‌افزوده می‌تواند ابزاری کارآمد برای ارتقای کیفیت آموزش جغرافیا باشد و استفاده از آن در طراحی آموزشی، تولید محتوای بومی و توانمندسازی معلمان توصیه می‌شود.
کلیدواژه ها
واقعیت افزوده، آموزش جغرافیا، مهارت‌های فضایی، طراحی آموزشی، خراسان جنوبی
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر