کاربرد بازی وارسازی در آموزش جغرافیای دبیرستان
کد مقاله : 1242-GHCONF6
نویسندگان
نسرین جوانشیری قاسم ابادی *
دبیر آموزش و پرورس دبیرستان رهبر استان البرز
چکیده مقاله
آموزش جغرافیا در دبیرستان‌های ایران با چالش‌های متعددی مواجه است؛ از جمله انتزاعی بودن مفاهیم اقلیمی، دشواری درک روابط فضایی و کاهش انگیزه دانش‌آموزان در کلاس‌های سنتی. روش‌های رایج مبتنی بر سخنرانی و کتاب‌های درسی، غالباً یادگیری را معلم‌محور کرده و مشارکت فعال دانش‌آموزان را محدود می‌سازد. در این میان، گیمیفیکیشن (بازی‌وارسازی) به‌عنوان رویکردی نوین، با استفاده از عناصر بازی مانند امتیازدهی، رقابت، مأموریت‌های آموزشی و پاداش، محیطی پویا و جذاب ایجاد می‌کند که موجب افزایش انگیزه، مشارکت و درک عمیق‌تر مفاهیم جغرافیایی می‌شود.
این پژوهش با تمرکز بر درس پنجم جغرافیای ایران پایه دهم (آب و هوای ایران) و طراحی بازی آموزشی «شکارچیان توده‌های هوایی»، نشان می‌دهد که گیمیفیکیشن می‌تواند مفاهیم اقلیمی همچون نقش توده‌های هوایی، تنوع اقلیم‌ها و تأثیر آن‌ها بر زندگی انسان را به‌صورت ملموس و قابل تجربه در کلاس درس منتقل کند. اجرای این بازی در قالب گروهی، علاوه بر افزایش مشارکت و رقابت سالم، موجب تقویت مهارت‌های قرن بیست‌ویکم از جمله تفکر نقادانه، حل مسئله، همکاری و سواد دیجیتال در دانش‌آموزان شد.
یافته‌ها نشان می‌دهد که استفاده از گیمیفیکیشن در آموزش جغرافیا نه‌تنها کیفیت یادگیری را ارتقا می‌دهد، بلکه با شرایط آموزشی ایران نیز سازگار است؛ زیرا می‌توان آن را با امکانات محدود مدارس (کارت‌های آموزشی، نقشه‌های ساده، فعالیت‌های گروهی) اجرا کرد. بنابراین، گیمیفیکیشن رویکردی نوآورانه و کارآمد برای ارتقای یادگیری فعال در دبیرستان‌های ایران محسوب می‌شود و می‌تواند الگویی برای تحول در سایر دروس علوم انسانی و اجتماعی نیز باشد
کلیدواژه ها
گیمیفیکیشن، آموزش جغرافیا، اقلیم‌شناسی، یادگیری فعال، مهارت‌های قرن بیست‌ویکم، دبیرستان‌های ایران
وضعیت: پذیرفته شده