| یادگیری راهبردی در آموزش جغرافیا:مدلی مبتنی بر نظریه بازیها و راهبرد پایدار تکاملی |
| کد مقاله : 1250-GHCONF6 |
| نویسندگان |
|
عابد امیریان1، ابراهیم تقوی مقدم2، اسماعیل دهواری *3 1دانشجوی آموزش جغرافیا فرهنگیان بیرجند 2مدرس گروه جغرافیای دانشگاه فرهنگیان خراسان جنوبی 3دانشجوی کارشناسی تاریخ دانشگاه فرهنگیان خراسان جنوبی-بیرجند-ایران |
| چکیده مقاله |
| هدف از پژوهش حاضر، طراحی و تبیین یک چارچوب نظری یکپارچه برای تحلیل و ارتقاء فرآیند یادگیری راهبردی در آموزش جغرافیا است. این چارچوب با رویکردی چندبعدی، محدودیتهای روشهای سنتی را در مواجهه با پدیدههای پویای فضایی، بهویژه مسائل مرتبط با مدیریت منابع مشترک (مانند بحران آب یا آلودگی)، برطرف میسازد. مدل مفهومی پژوهش بر تلفیق چهار ستون نظری کلیدی استوار است: ۱. نظریه بازیها، که ساختار تعاملات راهبردی و تضاد منافع (نظیر معمای زندانی) را تعریف میکند؛ ۲. سازوکارهای شناختی-اجتماعی (یادگیری تقویتی و مشاهدهای)، که فرآیند یادگیری انطباقی با فرض عقلانیت محدود را تبیین میکنند؛ ۳. بستر فضایی، که بهعنوان یک «محیط انتخاب» فعال، قیود و پیامدهای جغرافیایی (مانند اثرات سرریز فضایی) را بر رفتار تحمیل میکند؛ و ۴. منطق تکاملی، که ظهور پایداری را با هدایت سیستم به سمت راهبرد پایدار تکاملی (ESS) توضیح میدهد. در بخش کاربردی، این چارچوب به یک موتور پداگوژیک عملی برای طراحی سناریوهای آموزشی (شبیهسازی بحران آب، تغییر کاربری اراضی) تبدیل میشود. نتایج مدلسازی نشان میدهد که دانشآموزان از طریق بازخورد فوری و تکرار تعاملات، بهطور تجربی درمییابند که همکاری پایدار نه یک انتخاب اخلاقی، بلکه یک ضرورت راهبردی برای بقای جمعی و رسیدن به پیامد بهینه بلندمدت است. این رویکرد ضمن کاهش بار شناختی بیرونی، تفکر سیستمی و توانایی تحلیل وابستگی متقابل در سیستمهای اجتماعی-محیطی پیچیده را تقویت کرده و بنیانهای تفکر جغرافیایی مؤثر و قابل انتقال به مسائل واقعی را بنا مینهد. |
| کلیدواژه ها |
| یادگیری راهبردی، نظریه بازیها، راهبرد پایدار تکاملی (ESS)، آموزش جغرافیا، تراژدی منابع مشترک، تفکر فضایی. |
| وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی |
