قدرت نقشه در تفهیم موضوعات جغرافیایی و بازنمایی امر سیاسی
کد مقاله : 1264-GHCONF6
نویسندگان
علی اشرفی *1، وحید کیانی2، فاطمه مددی3
1عضو هیات علمی گروه جغرافیا، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران
2گروه جغرافیا ، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران Department of Geography, Faculty of Literature and Humanities, University of Birjand, Birjand, Iran
3دانشجوی کارشناسی جغرافیا، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران
چکیده مقاله
این پژوهش با رویکرد توصیفی–تحلیلی و با مطالعه کتابخانه‌ای، به بررسی ظرفیت‌های آموزشی و لایه‌های پنهان قدرت در نقشه‌ها پرداخته است. یافته‌ها نشان می‌دهد نقشه با ساده‌سازی داده‌های پیچیده و ایجاد تصاویر ذهنی سازمان‌یافته، ابزاری مؤثر در تسهیل یادگیری و پرورش تفکر تحلیلی است. نقشه‌های موضوعی، تحلیلی و روایی می‌توانند فراگیران را از سطح توصیف به تحلیل و تبیین ارتقا دهند. با این حال، نقشه بازتابی بی‌طرف از واقعیت نیست، بلکه سازه‌ای انسانی-سیاسی است که می‌تواند روابط قدرت، نابرابری‌های فضایی و روایت‌های ایدئولوژیک را از طریق طبیعی‌سازی مرزها، حذف گزینشی داده‌ها یا تحریف بصری بازتولید کرده و به مشروعیت‌بخشی گفتمان‌های مسلط کمک کند. بنابراین، آموزش نقشه باید با رویکردی انتقادی همراه باشد تا سوگیری‌های پنهان آن آشکار گردد. نتایج پژوهش بیانگر آن است که تلفیق نقشه با روش‌های نوینی مانند سامانه‌های اطلاعات جغرافیایی، نقشه‌های تعاملی و دیجیتال می‌تواند بازده یادگیری و تحلیل فضایی را افزایش دهد. یافته‌های این مطالعه می‌تواند مبنایی برای طراحی الگوهای آموزشی کارآمد و پرورش شهروندان آگاه در قرن حاضر باشد.
کلیدواژه ها
نقشه؛ تفهیم جغرافیایی؛ تفکر فضایی؛ سواد انتقادی فضایی؛ GIS ‌
وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی