| تبیین نقش فناوریهای غوطهور (VR/AR) و GIS در کاهش «شکاف تفکر فضایی» دانشآموزان دوره متوسطه |
| کد مقاله : 1266-GHCONF6 |
| نویسندگان |
|
حسن فانیدپور * گروه آموزش علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران |
| چکیده مقاله |
| آموزش جغرافیا در قرن بیست و یکم با چالش پارادایمی گذار از حفظ نام مکانها به درک سیستمهای پیچیده فضایی روبرو است. پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی ادغام فناوریهای غوطهور (واقعیت مجازی و افزوده) و سیستمهای اطلاعات جغرافیایی (GIS) بر ارتقای مهارتهای تفکر فضایی در دانشآموزان دوره متوسطه تدوین شده است. روش تحقیق شامل مرور سیستماتیک و فراتحلیل کیفی-کمی مطالعات انجامشده بین سالهای ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۵ است. یافتهها نشان میدهند که رویکردهای سنتی مبتنی بر اطلسهای دوبعدی در انتقال مفاهیم پویا (مانند تغییرات اقلیمی یا الگوهای مهاجرت) ناکارآمد هستند. در مقابل، محیطهای یادگیری غوطهور با ایجاد حضور ذهنی، درگیری شناختی دانشآموزان را تا ۴۰ درصد افزایش دادهاند (بر اساس متاآنالیز Garzón et al., ۲۰۲۲، با effect size d=0.64, p<0.001 برای AR. GIS ) توانایی استدلال فضایی را از سطح توصیفی به تحلیلی ارتقا میدهد. با این حال، چالشهای زیرساختی و شکاف دیجیتال همچنان موانع اصلی اجرا هستند. این پژوهش چارچوبی نظری برای ادغام پداگوژیک این فناوریها ارائه میدهد تا معلمان از آنها نه به عنوان ابزار نمایشی، بلکه به عنوان بستری برای کاوشگری جغرافیایی استفاده کنند. همچنین، جنبههای اخلاقی مانند حفظ حریم خصوصی دادهها و دسترسی عادلانه بررسی شدهاند تا اطمینان از شمولیت گرایی حاصل شود. |
| کلیدواژه ها |
| تکنولوژی آموزشی، آموزش جغرافیا، واقعیت مجازی (VR)، سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS)، تفکر فضایی |
| وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی |
