| نقش مفاهیم آمار و احتمال از طریق تحلیل ریسک بلایای طبیعی در آموزش جغرافیا |
| کد مقاله : 1270-GHCONF6 |
| نویسندگان |
|
امید صادقی *1، سحر صادقی2 1دانشگاه شهرکرد 2آموزش و پرورش |
| چکیده مقاله |
| پژوهش حاضر با هدف تبیین نقش بهکارگیری مفاهیم آمار و احتمال از طریق تحلیل ریسک بلایای طبیعی در تعمیق یادگیری جغرافیا در دوره متوسطه انجام شد. در این پژوهش، ابتدا محتوای برنامهدرسی و کتابهای درسی جغرافیا با تأکید بر مباحث مرتبط با بلایای طبیعی تحلیل شد و ظرفیتهای درونی آن برای ادغام نظاممند مفاهیم آمار و احتمال شناسایی گردید. بر این اساس، یک واحد یادگیری میانرشتهای طراحی شد که در آن دانشآموزان با استفاده از دادههای واقعی درباره رخداد سیل، زلزله و خشکسالی در ایران، به سازماندهی دادهها، ترسیم نمودارهای آماری، محاسبه شاخصهای عددی و برآورد احتمال و ریسک میپرداختند. این واحد در کلاسهای جغرافیا بهصورت یک طرح مداخله آموزشی نیمهآزمایشی اجرا شد و تأثیر آن بر سواد آماری، درک فضایی و نگرش نسبت به مخاطرات طبیعی مورد سنجش قرار گرفت. دادهها از طریق آزمون عملکردی، پرسشنامه نگرش و مشاهده ساختارمند کلاس گردآوری و با استفاده از روشهای آماری توصیفی و مقایسهای تحلیل شدند. نتایج نشان داد ادغام مفاهیم فراوانی، میانگین، پراکندگی، احتمال وقوع و برآورد ریسک در تدریس مباحث بلایای طبیعی، به بهبود معنیدار توانایی تفسیر نقشهها و نمودارها، تقویت درک روابط مکانی بین الگوهای رخداد بلایا و عوامل طبیعی و انسانی و افزایش مشارکت فعال دانشآموزان منجر شد. همچنین، آگاهی دانشآموزان از خطرپذیری سکونتگاه خود و تمایل آنان به رفتارهای پیشگیرانه در برابر بلایای طبیعی تقویت گردید. بر پایه این یافتهها، استفاده هدفمند از تحلیل ریسک بلایا در آموزش جغرافیا میتواند رویکردی کارآمد برای ارتقای همزمان سواد آماری و سواد جغرافیایی بهشمار آید. |
| کلیدواژه ها |
| آموزش جغرافیا، تحلیل ریسک بلایای طبیعی، مفاهیم آمار و احتمال، سواد آماری، سواد جغرافیایی. |
| وضعیت: پذیرفته شده |
