متاورس و واقعیت توسعه‌یافته (XR): ظرفیت‌های تحول‌آفرین و چالش‌های پیاده‌سازی در آموزش عالی جغرافیا
کد مقاله : 1274-GHCONF6
نویسندگان
محمد اسکندری ثانی *1، انسیه صالحی2، حسین بلوچی3، رضا رضایی اصل4، یاسمن سالاری5
1دانشیار گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران
2دانشجو کارشناسی جغرافیا، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران
3دانشجو کارشناسی ارشد جفرافیا و برنامه ریزی شهری(آمایش شهری)، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران
4دانشجو کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامه ریزی شهری ( آمایش شهری) ، دانشکده ادبیات و علوم انسانی ، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران
5دانشجو کارشناسی جغرافیا، دانشکده ادبیات و علوم انسانی ، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران
چکیده مقاله
این پژوهش با هدف بررسی ظرفیت‌های تحول‌آفرین متاورس و فناوری‌های واقعیت توسعه‌یافته (XR) در آموزش عالی جغرافیا و شناسایی چالش‌های اصلی پذیرش گسترده آن‌ها انجام شد. اهمیت مطالعه از آنجاست که این فناوری‌ها می‌توانند محدودیت‌های اساسی روش‌های سنتی آموزش جغرافیا شامل هزینه، ایمنی، دسترسی و دشواری تجسم مفاهیم انتزاعی را به‌طور چشمگیری کاهش دهند. پژوهش به‌صورت مروری-تحلیلی با رویکرد مرور سیستماتیک ادبیات و تحلیل مضمون کیفی انجام گرفت و داده‌ها از منابع معتبر داخلی و بین‌المللی گردآوری و تحلیل شدند. یافته‌ها نشان داد XR و متاورس با ایجاد کار میدانی مجازی نامحدود، تقویت تفکر فضایی سه‌بعدی، یادگیری مشارکتی جهانی، بازی‌وارسازی و کاهش بار شناختی، مدل نوینی از آموزش جغرافیا پدید می‌آورند که به تحقق آموزش باکیفیت، فراگیر و مادام‌العمر کمک شایانی می‌کند. بااین‌حال، هزینه بالای تجهیزات، ضعف زیرساخت‌ها، کمبود سواد دیجیتال، نگرانی‌های حریم خصوصی و امنیت، خطر اعتیاد، مشکلات سلامت روان و نبود چارچوب‌های قانونی، اخلاقی از مهم‌ترین موانع به‌ویژه در ایران هستند. در نهایت، این فناوری‌ها مکمل قدرتمند روش‌های سنتی‌اند و موفقیت پیاده‌سازی آن‌ها نیازمند سرمایه‌گذاری زیرساختی، توانمندسازی اساتید و دانشجویان، تولید محتوای بومی جغرافیا و تدوین سریع مقررات حفاظتی است.
کلیدواژه ها
متاورس، واقعیت توسعه‌یافته، آموزش جغرافیا، کار میدانی مجازی، یادگیری همه‌جانبه.
وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی