مدل‌سازی ریاضی الگوهای مکانی پدیده‌های جغرافیایی با رویکرد تحلیل فضایی

کد مقاله : 1276-GHCONF6

نویسندگان

امید صادقی * دانشگاه شهرکرد

چکیده مقاله

درک و تحلیل الگوهای مکانی پدیده‌های جغرافیایی یکی از چالش‌های اساسی در علوم جغرافیایی است که نیازمند به‌کارگیری روش‌های کمّی و مدل‌های ریاضی دقیق می‌باشد. هدف پژوهش حاضر، ارائه چارچوبی نظام‌مند برای مدل‌سازی ریاضی الگوهای مکانی با تأکید بر رویکرد تحلیل فضایی است. روش پژوهش از نوع توصیفی-تحلیلی بوده و با استفاده از تکنیک‌های آمار فضایی شامل تحلیل خوشه‌ای فضایی، شاخص موران¹، تحلیل نقطه داغ² و روش‌های درون‌یابی³ انجام شده است. داده‌های مورد استفاده شامل اطلاعات مکانی پدیده‌های طبیعی و انسانی در محدوده مطالعاتی بوده که در محیط سیستم اطلاعات جغرافیایی⁴ پردازش و تحلیل شدند. یافته‌های پژوهش نشان داد که مدل‌های ریاضی مبتنی بر تحلیل فضایی قادر به شناسایی الگوهای خوشه‌ای، پراکنده و تصادفی در توزیع پدیده‌های جغرافیایی هستند. همچنین نتایج حاکی از آن است که ترکیب روش‌های ژئواستاتیستیک⁵ با مدل‌های رگرسیون فضایی⁶ دقت پیش‌بینی را به‌طور معناداری افزایش می‌دهد. نتیجه‌گیری می‌شود که استفاده از مدل‌های ریاضی در تحلیل فضایی، امکان درک عمیق‌تر روابط مکانی و پیش‌بینی تغییرات آتی پدیده‌های جغرافیایی را فراهم می‌سازد و می‌تواند در برنامه‌ریزی فضایی و تصمیم‌گیری‌های مدیریتی مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها

مدل‌سازی ریاضی، تحلیل فضایی، الگوی مکانی، سیستم اطلاعات جغرافیایی، آمار فضایی، ژئواستاتیستیک.

وضعیت: پذیرفته شده