| اعلام جغرافیایی در سفرنامه ناصرخسرو و بازسازی جغرافیای تاریخی شهرهای اسلامی |
| کد مقاله : 1277-GHCONF6 |
| نویسندگان |
|
پدرام کاشانی بیرگانی * دانشگاه شهرکرد |
| چکیده مقاله |
| سفرنامه ناصرخسرو قبادیانی از منابع ارزشمند جغرافیای تاریخی قرن پنجم هجری است که اطلاعات دقیقی از شهرها، بنادر، راهها و عوارض طبیعی جهان اسلام ارائه میدهد. هدف پژوهش حاضر فهرستبندی و طبقهبندی اعلام جغرافیایی مندرج در این اثر و بازسازی شبکه راهها و مراکز شهری آن دوره است. روش تحقیق توصیفی-تحلیلی بوده و با استفاده از تطبیق توصیفات متنی سفرنامه با نقشههای تاریخی و دادههای جغرافیایی معاصر انجام شده است. یافتهها نشان میدهد ناصرخسرو بیش از ۲۵۰ مکان جغرافیایی شامل شهرها، قلاع، بنادر، رودخانهها و مسیرهای کاروانی را با دقت قابلتوجهی توصیف کرده است. مقایسه این توصیفات با منابع جغرافیایی همعصر چون «احسنالتقاسیم» مقدسی و «صورةالارض» ابنحوقل، صحت و اعتبار بالای گزارشهای ناصرخسرو را تأیید میکند. نتیجهگیری اینکه سفرنامه ناصرخسرو امکان ترسیم نقشهای جامع از جغرافیای شهری و شبکه ارتباطی خاورمیانه در قرن پنجم هجری را فراهم میسازد و میتواند بهعنوان مأخذی اصیل در پژوهشهای باستانشناختی و تاریخی مورد استفاده قرار گیرد. |
| کلیدواژه ها |
| : سفرنامه ناصرخسرو؛ جغرافیای تاریخی؛ اعلام جغرافیایی؛ شهرهای اسلامی؛ قرن پنجم هجری |
| وضعیت: پذیرفته شده |
